By Arvie Jane Dacara 
Basey, Samar — Inatasan ni Department of Transportation (DOTr) Secretary Vince Dizon ang mga opisyal sa Eastern Visayas na paandarin sa loob ng dalawang linggo ang Amandayehan Port sa Basey, Samar, bilang agarang solusyon sa lumalalang krisis sa logistik bunsod ng load limit sa San Juanico Bridge.
Ayon kay Dizon, personal na utos ito ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. upang mapanatili ang tuluy-tuloy na daloy ng mga suplay sa pagitan ng Leyte at Samar kahit limitado ang akses sa nasabing tulay.
“Isa itong matinding emergency, lalo na sa paggalaw ng mga produkto, pagkain, gasolina, at materyales para sa konstruksyon. Kailangan nating tiyakin ang paggalaw ng suplay mula Samar papuntang Leyte at pabalik,” saad ni Dizon matapos ang inter-agency meeting.
Pamamahala ng Pantalan, Ililipat sa PPA
Upang mapabilis ang rehabilitasyon ng Amandayehan Port matapos pondohan ang unang yugto ng proyekto ng DPWH, hiniling ni Dizon sa pamahalaang panlalawigan ng Samar at LGU ng Basey na ipasa na ang pamamahala ng pantalan sa Philippine Ports Authority (PPA). Sa ganitong hakbang, makakapaglaan ng pondo ang PPA para sa patuloy na pagsasaayos at pagpapabuti ng pasilidad.
Kasama sa pulong sa Tacloban Airport ang mga kinatawan mula sa PPA, Maritime Industry Authority, Philippine Coast Guard, DPWH, LTFRB, Office of Civil Defense, mga lokal na pamahalaan ng Santa Rita at Tacloban City, Department of Economy, Planning and Development, at Philippine Chamber of Commerce and Industry (PCCI) Tacloban–Leyte chapter.
Konstruksyon, Dapat Bilisan
Giit ni Dizon, dapat madaliin ang pagpapatapos sa Amandayehan Port upang maiwasan ang mas matinding pagkaantala sa transportasyon ng mga produkto at para makapagbukas ng alternatibong ruta mula Samar patungong Tacloban.
Nangako ang kinatawan ng kontratistang Aqualine Construction na makakamit ang itinakdang deadline ng DOTr.
Noong Mayo 22, isinagawa ang berthing trial at test float ng RoRo vessel na LCT Aldain Dowey ng Sta. Clara Shipping Corp. sa Amandayehan Port. Napansin ng mga awtoridad na kinakailangan pang palakasin ang mga rampa para mapadali ang pag-akyat at pagbaba ng mga sasakyang may gulong, lalo na tuwing mataas ang tubig.
Mas Mabilis na Ruta, Mas Malaking Tipid
Ayon sa mga eksperto, mas maikli at praktikal ang biyahe mula Tacloban City patungong Amandayehan Port — kulang-kulang 30 minuto lamang. Bunsod nito, ikinatuwa ni Samar Governor Sharee Ann Tan ang direktibang ibinigay ni Dizon sa kontratista.
Sa kasalukuyan, ginagamit ng mga trucker at cargo vehicle ang Maguino-o at Calbayog ports patungong pribadong pantalan sa Ormoc City. Ngunit, umaabot sa 13 oras ang biyahe gamit ang RoRo at may halagang ₱15,000 hanggang mahigit ₱20,000 bawat truck.
“Matindi ang epekto nito sa ekonomiya. Pero umaasa kaming pansamantala lang ito at agad na maresolba ng DPWH, PPA, at DOTr,” ayon kay Gov. Tan.
Dagdag pa niya, maraming lugar sa Samar ang nakakaranas na ng kakulangan sa suplay ng gasolina, dahil umaasa ang isla sa fuel supply mula Babatngon, Leyte, na malapit sa San Juanico Bridge.
Samar, Idineklara na ang State of Emergency
Dahil sa lumalalang sitwasyon, idinideklara na ng pamahalaan ng Samar ang state of emergency upang pabilisin ang mga hakbang ng gobyerno, lalo na sa transportasyon ng mga produkto.
Ipinahayag din ni Eugene Tan, pangulo ng PCCI Tacloban–Leyte, ang suporta sa direktiba ni Dizon. Aniya, matagal nang itinutulak ng sektor ng negosyo ang pagpapagana ng Amandayehan Port.
“Ang 10 araw na itinakda ni Secretary Dizon ay sapat na. Ang mahalaga ay may target na tayo,” ani Tan.
“Sa kasalukuyan, tinatayang ₱2 bilyon kada araw ang nawawala sa ekonomiya dahil sa pagkaantala ng 1,400 truck na dumaraan sa San Juanico araw-araw.”
“Hindi lang Region 8 ang maaapektuhan, kundi buong bansa dahil sa posibleng pagtaas ng presyo ng bilihin,” dagdag niya.
Laging nakatutok sa Pwersa Balita para sa mga balita na dapat mong malaman kami ang Pwersa Balita!
Bisitahin rin aming mga social media accounts:
🔵 https://www.facebook.com/PwersaBalita/
🔴 www.youtube.com/@pwersabalita
🐦 https://x.com/PwersaBalita
🎵 https://www.tiktok.com/@pwersabalita
📸 https://www.instagram.com/pwersabalita/
🧵 https://www.threads.net/@pwersabalita
Kenneth Marcos